Kwasy tłuszczowe c.d. - OMEGA

Coraz częściej słyszy się także o kwasach OMEGA. Pożądanym jest kwas omega 3, 6 i 9. Oznaczenie omega to nic więcej jak kolejny sposób nazewnictwa kwasów. Przyjęło się nazywać pierwszy atom węgla stojący przy grupie COOH jako węgiel α, kolejny to β, natomiast ostatni to właśnie ω. W zależności od tego jak daleko od węgla ω położone jest wiązanie podwójne taką nazwę przyjmuje nienasycony kwas. Jeśli podwójne wiązanie występuje przy trzecim atomie od węgla omega to jest to kwas omega -3 (rys3).




rys3. Kwas tłuszczowy ω - 3


I oto cała tajemnica nasycenia, nienasycenia, OMEGI i konfiguracji. Do zupełnie płynnego poruszania się w świecie kwasów tłuszczowych potrzebna jest pewna wprawa i chwila doświadczenia, ale dla nas najważniejszy jest dobór odpowiednich kwasów w naszej diecie.
Unikać powinniśmy nasyconych kwasów tłuszczowych – to one są przyczyną wzrastającej liczby zachorowań na choroby cywilizacyjne (od otyłości do miażdżycy). Znajdziemy je w tłustym mięsie, wielu słodyczach (np. lody), przetworach tłustego mleka, np. tłustej śmietanie. Generalnie większość tłuszczy zwierzęcych to tłuszcze nasycone, natomiast roślinne – nienasycone. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy od dziś wcinać jedynie tłuszcze roślinne. Ważna jest równowaga. Niewielka ilość tłuszczy nasyconych także jest potrzebna i nie warto zupełnie rezygnować z mięsa, które niesie ze sobą wiele innych, potrzebnych nam bardzo, składników odżywczych. Pamiętać także należy, że dieta bogata jedynie w tłuszcze nienasycone także nie przynosi pozytywnych efektów. Spowodowane jest to wspomnianą wcześniej przeze mnie konfiguracją podwójnych wiązań. Wiązanie podwójne większości kwasów nienasyconych ma konfigurację cis, zupełnie dla nas nieszkodliwą, jednak część posiada konfigurację trans – zło konieczne, którego zdecydowanie lepiej dobrowolnie nie dostarczać sobie i swojej rodzinie. Przemysłowe przetwarzanie tłuszczów naturalnych, np. przy produkcji margaryn, może być połączone z powstawaniem znacznych ilości izomerów trans, nawet do 45%. Krowie mleko i jego produkty (klasyczne masło) zawiera jedynie około 2% niepożądanych izomerów.


Bardzo ważną pozycję wśród nienasyconych kwasów tłuszczowych zajmują te, których w żaden sposób organizm nie jest w stanie wytworzyć samodzielnie. Wiele spośród potrzebnych lipidów jest syntetyzowanych w zależności od potrzeb organizmu, są jednak takie, które muszą być dostarczone wraz z pokarmem, określanie mianem Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych (NNKT). Szczególną rolę odgrywają tu przedstawiciele rodziny omega 3 i omega 6. Biorą one udział w metabolizmie cholesterolu (zwłaszcza kwas arachidonowy) i jego transporcie (przeszło połowa estrów cholesterolu występuje w postaci połączeń z kwasem linolowym, co ułatwia ich rozprowadzenie w organizmie, przekłada się to na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi), biorą udział w transporcie wody i elektrolitów przez błony biologiczne, hamują agregację płytek krwi, powodują rozszerzanie naczyń krwionośnych, w tym i wieńcowych, działają antyarytmicznie. Ich niedobór powoduje ogólne osłabienie organizmu, wypadanie włosów, zmiany skórne, u dzieci zahamowanie wzrostu i spadek masy, zwiększoną wrażliwość na zmiany alergiczne, u starszych natomiast spadek napięcia mięśnia sercowego.

O konkretnych produktach spożywczych, w których znajdują się różne kwasy tłuszczowe napiszę następnym razem. Zajmiemy się olejami roślinnymi, masłami, margarynami, mięsem, rybami, produktami roślinnymi i wieloma innymi źródłami „widocznych i niewidocznych” tłuszczy.
Zapraszam za kilka dni